Izotop węgla 14C ulega rozpadowi promieniotwórczemu w wyniku przemiany β−. Czas połowicznego rozpadu izotopu węgla 14C wynosi T=5730 lat.
Podczas rozpadu jądra 14C powstają: cząstka β−, jądro pewnego pierwiastka, który ozznaczymy jako X, oraz tzw. antyneutrino elektronowe y~. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.
Masy jąder i cząstek uczestniczących w opisanym rozpadzie ẞ¯, wyrażone w jednostkach atomowych, mają następujące wartości: mC=13,99995 u – masa jądra węgla 14C mX=13,99923 u – masa powstałego jądra mβ=0,00055 u – masa cząstki β− mν~=0,00000 u – masę antyneutrina pomijamy.
Przyjmij, że jądro węgla 14C przed rozpadem ẞ¯ spoczywało, oraz wykorzystaj związek: 1 u ⋅c2≈931,5 MeV – c to wartość prędkości światła w próżni.
Oblicz łączną energię kinetyczną produktów rozpadu ẞ¯ jądra węgla 14C. Wynik podaj w MeV. Zapisz obliczenia.
W chwili t0=0 s początkowo nieruchoma, sztywna platforma w kształcie koła o środku S rozpoczyna obrót dookoła osi prostopadłej do platformy i przechodzącej przez S. Do chwili t1=8 s platforma obraca się ze stałym przyśpieszeniem kątowym ϵ i wykonuje w tym czasie dokładnie jeden obrót. W chwili t1 platforma uzyskała prędkość kątową ω. Od chwili t1 platforma obraca się ze stałą prędkością kątową ω. Promień platformy wynosi R=4 m.
Rysunki 1. i 2. przedstawiają platformę w czasie, gdy jej ruch obrotowy jest jednostajnie przyśpieszony. Na rysunku 1. narysowano wektor v prędkości punktu P, leżącego na brzegu platformy.
Na rysunku 2. narysuj składową styczną as oraz składową dośrodkową ar wektora przyśpieszenia a punktu P. Następnie wyznacz graficznie i narysuj wektor a. Podpisz wszystkie narysowane wektory.
Uwaga! Długości składowej stycznej as oraz składowej dośrodkowej ar wektora przyśpieszenia a mogą być na rysunku umowne.
W chwili t0=0 s początkowo nieruchoma, sztywna platforma w kształcie koła o środku S rozpoczyna obrót dookoła osi prostopadłej do platformy i przechodzącej przez S. Do chwili t1=8 s platforma obraca się ze stałym przyśpieszeniem kątowym ϵ i wykonuje w tym czasie dokładnie jeden obrót. W chwili t1 platforma uzyskała prędkość kątową ω. Od chwili t1 platforma obraca się ze stałą prędkością kątową ω. Promień platformy wynosi R=4 m.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W chwili czasu t=5s
1.
wszystkie punkty platformy różne od punktu S mają takie samo przyśpieszenie kątowe.
P
F
2.
największą wartość prędkości liniowej mają punkty leżące na brzegu platformy.
P
F
3.
wszystkie punkty platformy mają tę samą wartość przyśpieszenia dośrodkowego.
W chwili t0=0 s początkowo nieruchoma, sztywna platforma w kształcie koła o środku S rozpoczyna obrót dookoła osi prostopadłej do platformy i przechodzącej przez S. Do chwili t1=8 s platforma obraca się ze stałym przyśpieszeniem kątowym ϵ i wykonuje w tym czasie dokładnie jeden obrót. W chwili t1 platforma uzyskała prędkość kątową ω. Od chwili t1 platforma obraca się ze stałą prędkością kątową ω. Promień platformy wynosi R=4 m.
Oblicz, ile obrotów wykona platforma w czasie Δt=60 s, liczonym od chwili t0=0 s. Zapisz obliczenia.
Ciała C1 i C2 mają różne masy i są bryłami w kształcie prostopadłościanów o takich samych wymiarach. Po włożeniu tych ciał do naczynia z wodą zaobserwowano, że:
• ciało C1 pozostaje nieruchomo, przy czym 43 objętości tego ciała jest zanurzone w wodzie
• ciało C2 pozostaje nieruchomo całkowicie zanurzone w wodzie (i nie dotyka dna).
Przyjmij, że obserwację wykonano w układzie inercjalnym, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym. Opisaną sytuację przedstawiono na poniższym rysunku.
Punkty C1 i C2 na poniższych diagramach 1. i 2. odpowiadają ciałom C1 i C2. Długość boku kratki na każdym diagramie odpowiada umownej jednostce siły.
Na diagramie 1. narysowano siłę wyporu Fw1, działającą na ciało C1.
Na diagramie 1. narysuj i oznacz siłę grawitacji Fg1, działającą na C1.
Na diagramie 2. narysuj i oznacz siły grawitacji Fg2 oraz wyporu Fw2, działające na C2.
Zachowaj odpowiednie kierunki, zwroty oraz dokładne długości wszystkich wektorów, odpowiadające wartościom tych sił.
Ciała C1 i C2 mają różne masy i są bryłami w kształcie prostopadłościanów o takich samych wymiarach. Po włożeniu tych ciał do naczynia z wodą zaobserwowano, że:
• ciało C1 pozostaje nieruchomo, przy czym 43 objętości tego ciała jest zanurzone w wodzie
• ciało C2 pozostaje nieruchomo całkowicie zanurzone w wodzie (i nie dotyka dna).
Przyjmij, że obserwację wykonano w układzie inercjalnym, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym. Opisaną sytuację przedstawiono na poniższym rysunku.
Ciało C1 wyjęto z wody i włożono do naczynia z pewną cieczą X. Zaobserwowano, że ciało C1 pływa tak, że 32 jego objętości jest zanurzone w tej cieczy (zobacz rysunek).
Przyjmij do obliczeń gęstość wody ρw=1cm3g. Gęstość cieczy X oznaczymy jako ρX.
Walec W toczy się po poziomym płaskim podłożu wzdłuż osi x. Walec jest rozpędzany przez cienką linkę nawiniętą na jego powierzchnię boczną, która to linka jest ciągnięta ze stałą poziomą siłą F (zobacz rysunek 1.). Moment bezwładności walca W względem jego osi symetrii przechodzącej przez środek masy S walca jest równy: I0=21mR2 gdzie m jest masą walca, R jest promieniem walca. Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:
• walec toczył się bez poślizgu
• w kierunku poziomym na walec działały tylko stała siła tarcia statycznego T oraz siła F
• siła tarcia T między walcem a podłożem nie osiągnęła wartości maksymalnej
• pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu
• ruch walca rozpatrujemy w inercjalnym układzie odniesienia związanym z podłożem, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym
• pomijamy masę linki.
W pewnej chwili t środek masy S walca W osiągnął prędkość o wartości vS=2,5sm.
Na rysunku 2. oznaczono punkty A i B na powierzchni walca w chwili t (odcinek SA jest pionowy, a odcinek SB jest poziomy).
Wpisz w wykropkowane miejsca poniżej wartości prędkości punktu A i punktu Bwalca względem podłoża. vA = ..................... sm vB = ..................... sm
Walec W toczy się po poziomym płaskim podłożu wzdłuż osi x. Walec jest rozpędzany przez cienką linkę nawiniętą na jego powierzchnię boczną, która to linka jest ciągnięta ze stałą poziomą siłą F (zobacz rysunek 1.). Moment bezwładności walca W względem jego osi symetrii przechodzącej przez środek masy S walca jest równy: I0=21mR2 gdzie m jest masą walca, R jest promieniem walca. Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:
• walec toczył się bez poślizgu
• w kierunku poziomym na walec działały tylko stała siła tarcia statycznego T oraz siła F
• siła tarcia T między walcem a podłożem nie osiągnęła wartości maksymalnej
• pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu
• ruch walca rozpatrujemy w inercjalnym układzie odniesienia związanym z podłożem, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym
• pomijamy masę linki.
Wyznacz współrzędną Tx siły tarcia T w zależności tylko od wartości F siły F.
Na podstawie otrzymanego wyniku zweryfikuj, czy zwrot siły tarcia T – przyjęty w rozwiązaniu – jest poprawny. Następnie na rysunku 3. narysuj siłę tarcia T przyłożoną w punkcie C walca – uwzględnij jej poprawny kierunek i zwrot.
Wskazówka: Przyjmij, że gdy wektor jest skierowany zgodnie ze zwrotem osi x, to jego współrzędna jest dodatnia, a gdy wektor jest skierowany przeciwnie do zwrotu osi x, to jego współrzędna jest ujemna.
Satelity SA oraz SB poruszają się dookoła Ziemi po orbitach kołowych OA i OB jedynie pod wpływem siły grawitacji. Orbity tych satelitów leżą w jednej płaszczyźnie, a względne rozmiary obu orbit przedstawiono na rysunku poniżej.
Masy obu satelitów są sobie równe: mA=mB=m.
Promienie orbit kołowych OA oraz OB oznaczymy odpowiednio jako rA i rB.
Długość boku pojedynczej kratki odpowiada umownej jednostce odległości.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
Iloraz TB/TA okresów obiegu dookoła Ziemi satelity SB i satelity SA jest równy √27.
P
F
2.
Przyśpieszenie satelity SB na orbicie OB, określone w układzie inercjalnym, jest przyśpieszeniem dośrodkowym.
P
F
3.
Prędkość orbitalna satelity SB na orbicie OB zależy od jego masy.
Satelity SA oraz SB poruszają się dookoła Ziemi po orbitach kołowych OA i OB jedynie pod wpływem siły grawitacji. Orbity tych satelitów leżą w jednej płaszczyźnie, a względne rozmiary obu orbit przedstawiono na rysunku poniżej.
Masy obu satelitów są sobie równe: mA=mB=m.
Promienie orbit kołowych OA oraz OB oznaczymy odpowiednio jako rA i rB.
Długość boku pojedynczej kratki odpowiada umownej jednostce odległości.
Wartość siły grawitacji działającej na satelitę SA na orbicie OA oznaczymy jako FA, a wartość siły grawitacji działającej na satelitę SB na orbicie OB oznaczymy jako FB.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Poprawną zależność między FA a FB określa równanie
Satelity SA oraz SB poruszają się dookoła Ziemi po orbitach kołowych OA i OB jedynie pod wpływem siły grawitacji. Orbity tych satelitów leżą w jednej płaszczyźnie, a względne rozmiary obu orbit przedstawiono na rysunku poniżej.
Masy obu satelitów są sobie równe: mA=mB=m.
Promienie orbit kołowych OA oraz OB oznaczymy odpowiednio jako rA i rB.
Długość boku pojedynczej kratki odpowiada umownej jednostce odległości.
Pracę, jaką musi wykonać siła ciągu silników satelity SA, aby przenieść go z orbity OA na orbitę OB, na której będzie poruszał się z wyłączonymi silnikami, oznaczymy jako WAB.
W obliczeniach pomiń zmianę masy satelity podczas działania silników odrzutowych.
Wyznacz WAB w zależności tylko od wielkości: promienia rA orbity OA, masy m satelity SA, masy MZ Ziemi oraz stałej grawitacji G.
Zapisz odpowiednie równania i przekształcenia oraz podaj postać wzoru na WAB.
Na poniższym wykresie przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w cyklu przemian termodynamicznych ustalonej masy gazu doskonałego.
Stany gazu w początkowych i końcowych etapach poszczególnych przemian oznaczono symbolami: G1, G2, G3, G4.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
Wartość bezwzględna pracy siły parcia gazu w przemianie G2 – G3 jest 1,5 razy większa od wartości bezwzględnej pracy przeciwko sile parcia gazu w przemianie G4 – G1.
P
F
2.
Wartość bezwzględna ciepła wymienionego przez gaz z otoczeniem w przemianie G3 – G4 jest 3 razy większa od wartości bezwzględnej ciepła wymienionego przez gaz z otoczeniem w przemianie G1 – G2.
Na poniższym wykresie przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w cyklu przemian termodynamicznych ustalonej masy gazu doskonałego.
Stany gazu w początkowych i końcowych etapach poszczególnych przemian oznaczono symbolami: G1, G2, G3, G4.
Przemiany gazu opisane we wstępie do zadania 5. zachodzą podczas pracy pewnego silnika cieplnego S. Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi CV=23R, gdzie R jest stałą gazową.
Oblicz sprawność silnika cieplnego S. Zapisz obliczenia.
Prostokątna ramka ABCD prądnicy obraca się w jednorodnym polu magnetycznym B ze stałą prędkością kątową ω=100πsrad. Na zaciskach X i Y prądnicy jest wytwarzane napięcie przemienne U(t), którego zależność od czasu t jest sinusoidalna: U(t)=Umaxsin(ωt+ϕ0) gdzie ϕ0 - faza początkowa Napięcie skuteczne na zaciskach X, Y prądnicy jest równe Usk=24V. Do zacisków X, Y prądnicy podłączono opornik o oporze elektrycznym R=10Ω. Schemat tego obwodu zewnętrznego przedstawia rysunek 1. Położenie (względem linii pola magnetycznego) obracającej się ramki ABCD prądnicy oraz prędkość v boku AB tej ramki, w chwilit=0s, przedstawiają rysunki 2. i 3. W zadaniu pomijamy pole magnetyczne wytwarzane przez prąd płynący w ramce.
Na rysunku 2. przy boku AB narysuj strzałkę, która pokazuje, w którą stronę płynie prąd w chwili t=0s w prądnicy.
Następnie przy symbolach X, Y zacisków prądnicy na rysunku 1. wpisz odpowiednie znaki (wybrane spośród „+” oraz „−") oznaczające biegunowość źródła napięcia dla obwodu zewnętrznego, w chwili t=0s.
Prostokątna ramka ABCD prądnicy obraca się w jednorodnym polu magnetycznym B ze stałą prędkością kątową ω=100πsrad. Na zaciskach X i Y prądnicy jest wytwarzane napięcie przemienne U(t), którego zależność od czasu t jest sinusoidalna: U(t)=Umaxsin(ωt+ϕ0) gdzie ϕ0 - faza początkowa Napięcie skuteczne na zaciskach X, Y prądnicy jest równe Usk=24V. Do zacisków X, Y prądnicy podłączono opornik o oporze elektrycznym R=10Ω. Schemat tego obwodu zewnętrznego przedstawia rysunek 1. Położenie (względem linii pola magnetycznego) obracającej się ramki ABCD prądnicy oraz prędkość v boku AB tej ramki, w chwilit=0s, przedstawiają rysunki 2. i 3. W zadaniu pomijamy pole magnetyczne wytwarzane przez prąd płynący w ramce.
Ustal wielkości dotyczące prądu zmiennego przepływającego przez opornik R: • amplitudę Imax natężenia prądu • okres T zmian natężenia prądu • natężenie prądu w chwili t=0 s (równoważnie – fazę początkową ϕ0) Zapisz wartości tych wielkości i niezbędne obliczenia dotyczące Imax oraz T. Następnie, w poniższym układzie współrzędnych (t,I), w przedziale czasu od t0=0 s do t=0,04 s, narysuj wykres zależności natężenia I prądu przepływającego przez opornik R od czasu t. Przyjmij, że w chwili t0=0 s natężenie prądu płynącego przez opornik R jest dodatnie.
Prostokątna ramka ABCD prądnicy obraca się w jednorodnym polu magnetycznym B ze stałą prędkością kątową ω=100πsrad. Na zaciskach X i Y prądnicy jest wytwarzane napięcie przemienne U(t), którego zależność od czasu t jest sinusoidalna: U(t)=Umaxsin(ωt+ϕ0) gdzie ϕ0 - faza początkowa Napięcie skuteczne na zaciskach X, Y prądnicy jest równe Usk=24V. Do zacisków X, Y prądnicy podłączono opornik o oporze elektrycznym R=10Ω. Schemat tego obwodu zewnętrznego przedstawia rysunek 1. Położenie (względem linii pola magnetycznego) obracającej się ramki ABCD prądnicy oraz prędkość v boku AB tej ramki, w chwilit=0s, przedstawiają rysunki 2. i 3. W zadaniu pomijamy pole magnetyczne wytwarzane przez prąd płynący w ramce.
Prędkość kątową ramki prądnicy zwiększono do ω~=120πsrad.
Oblicz napięcie skuteczne U~sk na zaciskach X, Y prądnicy po tej zmianie. Zapisz obliczenia.
Wskazówka: Skorzystaj z Wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki.
Dwie jednakowe cienkie soczewki skupiające S1 i S2 ustawiono na ławie wzdłuż wspólnej osi optycznej O. Ogniska soczewki S1 oznaczymy jako F1L i F1P, a ogniska soczewki S2 oznaczymy jako F2L i F2P.
Na rysunkach 1.-2. przedstawiono różne położenia soczewek S1, S2 na osi optycznej O. Ponadto na każdym z rysunków przedstawiono fragment promienia P, biegnącego równolegle do osi optycznej O i padającego na soczewkę S1.
Kolory wykorzystano w celu odróżnienia obu soczewek i ich ognisk (nie ma to związku z długością fali świetlnej promienia).
Na każdym z rysunków 1. i 2. dorysuj dalszy bieg promienia P od soczewki S1 do soczewki S2 i dalej – po przejściu przez S2.
Kierunek biegu promienia P za soczewką S2 wyznacz konstrukcyjnie.
Na diagramie 1. przedstawiono aktualne położenie względne obserwatora O i dwóch galaktyk α oraz β. Odległości między α, β oraz O są rzędu dziesiątek milionów lat świetlnych.
Na płaszczyźnie diagramu 1. naniesiono siatkę ukazującą stosunki odległości między α, β oraz O. Długość boku kratki na diagramie 1. odpowiada umownej jednostce odległości.
Przyjmij następujące założenia:
• prędkości oddalania się galaktyk α oraz β od obserwatora O wynikają jedynie z rozszerzania się Wszechświata (pomijamy ruchy lokalne galaktyk)
• Wszechświat rozszerza się tak samo we wszystkich kierunkach
• przestrzeń ma euklidesową geometrię.
Aktualne prędkości galaktyk α i β względem O oznaczymy odpowiednio jako vα i vβ.
Na diagramie 2. narysowano i oznaczono prędkość vα. Długość boku kratki na diagramie 2. odpowiada umownej jednostce prędkości.
Na diagramie 2. narysuj wektor aktualnej prędkości vβ galaktyki β względem O. Zachowaj odpowiedni kierunek, zwrot oraz dokładną długość wektora, odpowiadającą wartości aktualnej prędkości vβ.*
Na diagramie 1. przedstawiono aktualne położenie względne obserwatora O i dwóch galaktyk α oraz β. Odległości między α, β oraz O są rzędu dziesiątek milionów lat świetlnych.
Na płaszczyźnie diagramu 1. naniesiono siatkę ukazującą stosunki odległości między α, β oraz O. Długość boku kratki na diagramie 1. odpowiada umownej jednostce odległości.
Przyjmij następujące założenia:
• prędkości oddalania się galaktyk α oraz β od obserwatora O wynikają jedynie z rozszerzania się Wszechświata (pomijamy ruchy lokalne galaktyk)
• Wszechświat rozszerza się tak samo we wszystkich kierunkach
• przestrzeń ma euklidesową geometrię.
Na diagramie 3. przedstawiono położenie galaktyki α w pewnej chwili tpodległej przeszłości. Położenia galaktyki β w chwili tp nie oznaczono. Długość boku kratki odpowiada umownej jednostce odległości – tej samej, co na diagramie 1. Na diagramie 3. oznacz kropką i podpisz jako β(tp) położenie galaktyki β w chwili tp. Uwaga! Położenie β(tp) znajduje się w punkcie kratowym siatki diagramu.