Baza Zadań Maturalnych z Fizyki

Sortuj według:

Znaleziono 1111 zadań

2 pkt

Informacja do zadania:

Uczniowie wykonywali doświadczenie z wagą. Zakładamy, że waga wskazuje wartość siły nacisku działającej na wagę prostopadle do jej powierzchni, podzielonej przez wartość przyśpieszenia grawitacyjnego.

Uczniowie ustawili wagę na poziomej ławce i położyli na niej klocek. Waga wskazała wartość (zobacz rysunek 1.). Następnie uczniowie nachylili ławkę pod kątem do poziomu i ponownie położyli na wadze ten sam klocek. Waga wskazała wartość (zobacz rysunek 2.).
Rysunek 1
Rysunek 2
Waga oraz klocek pozostały nieruchome.
Na ten klocek działają trzy siły w układzie inercjalnym:
– siła tarcia statycznego pomiędzy wagą a klockiem, działająca na klocek przy nachylonej ławce,
– siła grawitacji działająca na klocek,
– siła reakcji wagi działająca na klocek (siła nacisku wagi na klocek).

Przyjmij, że punkt na diagramie (poniżej) jest reprezentacją klocka.
Widok nachylonej ławki i klocka pozostawiono dla kontekstu.

Długość boku kratki na diagramie odpowiada umownej jednostce siły.
Oznaczono siłę grawitacji .

Na diagramie narysuj i oznacz siłę tarcia oraz siłę reakcji wagi , działające na klocek
(przyłożone w punkcie ).

Zachowaj odpowiednie kierunki, zwroty oraz dokładne długości wektorów, odpowiadające wartościom tych sił.
Diagram do zadania 2.1

1 pkt

Informacja do zadania:

Uczniowie wykonywali doświadczenie z wagą. Zakładamy, że waga wskazuje wartość siły nacisku działającej na wagę prostopadle do jej powierzchni, podzielonej przez wartość przyśpieszenia grawitacyjnego.

Uczniowie ustawili wagę na poziomej ławce i położyli na niej klocek. Waga wskazała wartość (zobacz rysunek 1.). Następnie uczniowie nachylili ławkę pod kątem do poziomu i ponownie położyli na wadze ten sam klocek. Waga wskazała wartość (zobacz rysunek 2.).
Rysunek 1
Rysunek 2
Waga oraz klocek pozostały nieruchome.
Na ten klocek działają trzy siły w układzie inercjalnym:
– siła tarcia statycznego pomiędzy wagą a klockiem, działająca na klocek przy nachylonej ławce,
– siła grawitacji działająca na klocek,
– siła reakcji wagi działająca na klocek (siła nacisku wagi na klocek).

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.

Wskazania wagi oraz – opisane w zadaniu 2. – spełniają relację

A. , ponieważ po nachyleniu ławki wartość siły nacisku klocka na wagę 1. się zwiększyła.
B. , 2. się nie zmieniła.
C. , 3. się zmniejszyła.

1 pkt

Informacja do zadania:

Uczniowie wykonywali doświadczenie z wagą. Zakładamy, że waga wskazuje wartość siły nacisku działającej na wagę prostopadle do jej powierzchni, podzielonej przez wartość przyśpieszenia grawitacyjnego.

Uczniowie ustawili wagę na poziomej ławce i położyli na niej klocek. Waga wskazała wartość (zobacz rysunek 1.). Następnie uczniowie nachylili ławkę pod kątem do poziomu i ponownie położyli na wadze ten sam klocek. Waga wskazała wartość (zobacz rysunek 2.).
Rysunek 1
Rysunek 2
Waga oraz klocek pozostały nieruchome.
Na ten klocek działają trzy siły w układzie inercjalnym:
– siła tarcia statycznego pomiędzy wagą a klockiem, działająca na klocek przy nachylonej ławce,
– siła grawitacji działająca na klocek,
– siła reakcji wagi działająca na klocek (siła nacisku wagi na klocek).

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Gdy kąt nachylenia ławki do poziomu rośnie, a waga oraz klocek o masie nie poruszają się względem ławki, to

1. wartość siły tarcia statycznego między wagą a klockiem wyraża się wzorem Ft = mg sin α. P F
2. wartość siły tarcia statycznego pomiędzy wagą a klockiem maleje. P F
1 pkt
Mechanika bryły sztywnej

Informacja do zadania:

Walec o promieniu i masie toczy się bez poślizgu ze stałą prędkością o wartości po poziomym, płaskim podłożu.

Na rysunku poniżej przedstawiono położenia walca w chwili oraz w chwili .

W czasie od chwili do chwili walec wykonał pół obrotu względem swojej osi.

Położenia wybranych punktów i , leżących na brzegu walca wzdłuż średnicy, w chwilach oraz oznaczymy – odpowiednio – jako , oraz , . Punkty i dotykają podłoża.Rysunek walca

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Prędkość kątowa w ruchu obrotowym walca względem jego osi ma wartość

2 pkt
Mechanika bryły sztywnej

Informacja do zadania:

Walec o promieniu i masie toczy się bez poślizgu ze stałą prędkością o wartości po poziomym, płaskim podłożu.

Na rysunku poniżej przedstawiono położenia walca w chwili oraz w chwili .

W czasie od chwili do chwili walec wykonał pół obrotu względem swojej osi.

Położenia wybranych punktów i , leżących na brzegu walca wzdłuż średnicy, w chwilach oraz oznaczymy – odpowiednio – jako , oraz , . Punkty i dotykają podłoża.Rysunek walca

Wartość przemieszczenia punktu od chwili do chwili oznaczymy jako .

Oblicz iloraz . Wynik podaj w postaci liczby niewymiernej. Zapisz obliczenia.

2 pkt
Mechanika bryły sztywnej

Informacja do zadania:

Walec o promieniu i masie toczy się bez poślizgu ze stałą prędkością o wartości po poziomym, płaskim podłożu.

Na rysunku poniżej przedstawiono położenia walca w chwili oraz w chwili .

W czasie od chwili do chwili walec wykonał pół obrotu względem swojej osi.

Położenia wybranych punktów i , leżących na brzegu walca wzdłuż średnicy, w chwilach oraz oznaczymy – odpowiednio – jako , oraz , . Punkty i dotykają podłoża.Rysunek walca

Walec jest wewnątrz częściowo pusty i symetryczny względem osi przechodzącej przez jego środek. Moment bezwładności walca względem jego osi wyraża się wzorem:Całkowitą energię kinetyczną toczącego się walca oznaczymy jako .

Ta energia wyraża się wzorem:
Oblicz . Zapisz obliczenia.

1 pkt
AstronomiaGrawitacja

Informacja do zadania:

Satelity S1 oraz S2 poruszają się dookoła Ziemi jedynie pod wpływem grawitacji. Satelita S1 obiega Ziemię (Z) po orbicie kołowej, a satelita S2 obiega Ziemię po orbicie eliptycznej. Obie orbity leżą w jednej płaszczyźnie. Pomijamy wpływ innych ciał na ruch satelitów S1 oraz S2.

Poniżej podano niektóre oznaczenia i dane dla obu orbit:
• punkt jest wspólny dla obu orbit (zobacz rysunek)
• odległość punktu od środka Ziemi jest równa
• największą odległość satelity S2 od środka Ziemi oznaczymy jako
• odległości oraz wiąże relacja: .Schemat orbit

Energię potencjalną w polu grawitacyjnym centralnym określamy względem nieskończoności – tzn. poziom zera energii potencjalnej jest w nieskończoności: .

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Dla satelity w ruchu po orbicie kołowej iloraz , tzn. iloraz energii potencjalnej i kinetycznej, wynosi

3 pkt

Informacja do zadania:

Satelity S1 oraz S2 poruszają się dookoła Ziemi jedynie pod wpływem grawitacji. Satelita S1 obiega Ziemię (Z) po orbicie kołowej, a satelita S2 obiega Ziemię po orbicie eliptycznej. Obie orbity leżą w jednej płaszczyźnie. Pomijamy wpływ innych ciał na ruch satelitów S1 oraz S2.

Poniżej podano niektóre oznaczenia i dane dla obu orbit:
• punkt jest wspólny dla obu orbit (zobacz rysunek)
• odległość punktu od środka Ziemi jest równa
• największą odległość satelity S2 od środka Ziemi oznaczymy jako
• odległości oraz wiąże relacja: .Schemat orbit

Wartość prędkości jednego z satelitów w punkcie jest równa .

Ustal, który z satelitów – S1 czy S2 – ma w punkcie taką prędkość. Wykonaj niezbędne obliczenia, które doprowadzą do tego ustalenia. Następnie zapisz swoją odpowiedź.

3 pkt

Informacja do zadania:

Satelity S1 oraz S2 poruszają się dookoła Ziemi jedynie pod wpływem grawitacji. Satelita S1 obiega Ziemię (Z) po orbicie kołowej, a satelita S2 obiega Ziemię po orbicie eliptycznej. Obie orbity leżą w jednej płaszczyźnie. Pomijamy wpływ innych ciał na ruch satelitów S1 oraz S2.

Poniżej podano niektóre oznaczenia i dane dla obu orbit:
• punkt jest wspólny dla obu orbit (zobacz rysunek)
• odległość punktu od środka Ziemi jest równa
• największą odległość satelity S2 od środka Ziemi oznaczymy jako
• odległości oraz wiąże relacja: .Schemat orbit

Okres obiegu satelity S1 dookoła Ziemi oznaczymy jako , a satelity S2 – jako .

Oblicz iloraz . Zapisz obliczenia.

Wskazówka: Okres obiegu ciała dookoła Ziemi po orbicie eliptycznej o półosi wielkiej jest równy okresowi obiegu ciała dookoła Ziemi po orbicie kołowej o promieniu .

3 pkt
Ruch harmoniczny (drgania)

Informacja do zadania:

Klocek, na który działa siła ciężkości o wartości , jest zawieszony na sprężynie i wykonuje drgania harmoniczne wzdłuż osi zwróconej pionowo w górę, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym.Współrzędna położenia klocka w najniższym położeniu jest równa .

Współrzędna położenia klocka w położeniu równowagi sił jest równa .

Współrzędna położenia klocka w najwyższym położeniu jest równa .

Gdy klocek znajduje się w najwyższym położeniu, to sprężyna nie jest odkształcona – jej długość jest równa długości swobodnej.

Schemat układu

Przyjmij założenia:
• na ciężarek działają tylko siła sprężystości sprężyny i siła ciężkości
• wartość siły sprężystości, z jaką sprężyna działa na ciężarek, jest wprost proporcjonalna do wydłużenia sprężyny ponad jej długość swobodną
• pomijamy opory ruchu oraz pomijamy masę sprężyny
• przyśpieszenie grawitacyjne ziemskie ma wartość .

Na podstawie znaku współrzędnej wektora siły określamy jej zwrot. Dodatnia wartość współrzędnej siły oznacza, że zwrot siły działającej na ciężarek jest w górę (zgodnie ze zwrotem osi ), a ujemna wartość – że zwrot siły jest w dół.

Siłę wypadkową sił sprężystości i ciężkości oznaczymy jako .Współrzędne tych sił oznaczymy – odpowiednio – jako: , oraz .
Na diagramach 1.–3. narysuj – odpowiednio – wykresy zależności , oraz od .
Diagram 1 pustyDiagram 2 pustyDiagram 3 pusty

3 pkt
Ruch harmoniczny (drgania)

Informacja do zadania:

Klocek, na który działa siła ciężkości o wartości , jest zawieszony na sprężynie i wykonuje drgania harmoniczne wzdłuż osi zwróconej pionowo w górę, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym.Współrzędna położenia klocka w najniższym położeniu jest równa .

Współrzędna położenia klocka w położeniu równowagi sił jest równa .

Współrzędna położenia klocka w najwyższym położeniu jest równa .

Gdy klocek znajduje się w najwyższym położeniu, to sprężyna nie jest odkształcona – jej długość jest równa długości swobodnej.

Schemat układu

Przyjmij założenia:
• na ciężarek działają tylko siła sprężystości sprężyny i siła ciężkości
• wartość siły sprężystości, z jaką sprężyna działa na ciężarek, jest wprost proporcjonalna do wydłużenia sprężyny ponad jej długość swobodną
• pomijamy opory ruchu oraz pomijamy masę sprężyny
• przyśpieszenie grawitacyjne ziemskie ma wartość .

Oblicz okres drgań klocka. Zapisz obliczenia.

4 pkt

Naczynie zawierało wodę o masie i temperaturze . Do tego naczynia wrzucono kostki lodu o łącznej masie i temperaturze . Po pewnym czasie w naczyniu pozostała tylko ciekła woda w temperaturze .
Przyjmij do obliczeń:
(ciepło właściwe lodu),
(ciepło topnienia lodu),
(ciepło właściwe wody).
Pomiń parowanie wody oraz wymianę energii – w postaci ciepła i pracy – układu z naczyniem i otoczeniem.
Oblicz iloraz . Zapisz obliczenia.

2 pkt

Informacja do zadania:

Przemianę termodynamiczną gazu, w której gaz nie wymienia ciepła z otoczeniem, nazywamy przemianą adiabatyczną.

Jeden mol jednoatomowego gazu doskonałego został poddany rozprężaniu adiabatycznemu od stanu do stanu . Na wykresie poniżej przedstawiono zależność ciśnienia od objętości w przemianie .Wykres p(V)

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Energia wewnętrzna gazu podczas przemiany AB maleje. P F
2. Temperatura gazu w stanie A jest mniejsza od temperatury w stanie B. P F
3. Wartość bezwzględna pracy siły parcia gazu w przemianie AB jest równa wartości bezwzględnej zmiany energii wewnętrznej w tej przemianie. P F
3 pkt

Informacja do zadania:

Przemianę termodynamiczną gazu, w której gaz nie wymienia ciepła z otoczeniem, nazywamy przemianą adiabatyczną.

Jeden mol jednoatomowego gazu doskonałego został poddany rozprężaniu adiabatycznemu od stanu do stanu . Na wykresie poniżej przedstawiono zależność ciśnienia od objętości w przemianie .Wykres p(V)

W przemianie adiabatycznej zachodzi zależność:

gdzie jest stałym wykładnikiem potęgi (zapis const oznacza, że wyrażenie jest stałe).

Oblicz . Zapisz obliczenia.

Wskazówki:

1) Jeśli oraz , , , to .

2) Możesz wykorzystać wzór: dla , , .

3) Możesz skorzystać z podanych poniżej przybliżonych wartości logarytmów dziesiętnych albo z wartości podanych w broszurze „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki” (strona 10):

3 pkt

Informacja do zadania:

Przemianę termodynamiczną gazu, w której gaz nie wymienia ciepła z otoczeniem, nazywamy przemianą adiabatyczną.

Jeden mol jednoatomowego gazu doskonałego został poddany rozprężaniu adiabatycznemu od stanu do stanu . Na wykresie poniżej przedstawiono zależność ciśnienia od objętości w przemianie .Wykres p(V)

Podczas rozprężania adiabatycznego siła parcia gazu wykonała pracę o wartości bezwzględnej .

Ciepło molowe tego gazu dla stałej objętości wynosi , gdzie jest stałą gazową.

Oblicz wartość bezwzględną zmiany temperatury w przemianie .
Zapisz obliczenia.

3 pkt

Informacja do zadania:

Uczniowie budowali różne obwody elektryczne, w których jako źródło napięcia wykorzystali baterię o sile elektromotorycznej i oporze wewnętrznym .

W pierwszym doświadczeniu do baterii podłączono żarówkę. Napięcie znamionowe oraz moc znamionowa żarówki wynoszą odpowiednio:Żarówka podłączona do tej baterii świeciła.

Zakładamy, że w tym doświadczeniu zmiany napięcia na żarówce nie wpływają na jej opór elektryczny.

Oblicz moc wydzielaną na żarówce podczas jej świecenia. Zapisz obliczenia.

1 pkt

Informacja do zadania:

Uczniowie budowali różne obwody elektryczne, w których jako źródło napięcia wykorzystali baterię o sile elektromotorycznej i oporze wewnętrznym .

W kolejnym doświadczeniu do tej samej baterii podłączono diodę D1 oraz opornik o oporze – w sposób przedstawiony na rysunku 1. Dioda D1 świeciła.

Następnie do tego obwodu podłączono – w sposób przedstawiony na rysunku 2. – jeszcze jedną diodę D2 i kolejny opornik o oporze

Przyjmij, że opór diody w kierunku zaporowym jest nieskończenie duży.
Rysunek 1

Rysunek 2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.

Po podłączeniu diody D2, dioda D1 będzie świeciła

A. słabiej, ponieważ opór zastępczy układu 1. się zwiększy.
B. tak samo, 2. się zmniejszy.
C. mocniej, 3. się nie zmieni.

2 pkt

Informacja do zadania:

Proton o pędzie początkowym i prędkości początkowej o wartości wpada w punkcie w obszar jednorodnego pola elektrycznego o natężeniu . Proton przelatuje przez to pole w czasie i wypada z niego w punkcie . Proton ma ładunek dodatni.

Sytuację ilustruje diagram poniżej. Długość boku kratki na diagramie odpowiada umownej jednostce pędu (ujp). Na diagramie oznaczono linie pola .

Przyjmij następujące oznaczenia i założenia:

• pęd protonu w punkcie oznaczymy jako , a w punkcie – jako
• zmianę pędu od do oznaczymy jako przy czym
• pole elektryczne od do jest jednorodne.
Diagram pędu

Wartości pędu i zmiany pędu w umownych jednostkach pędu na diagramie wynoszą:
Na diagramie (powyżej, w sekcji informacje wstępne) wyznacz konstrukcyjnie i narysuj – wektor pędu protonu w punkcie . Zachowaj odpowiedni kierunek, właściwy zwrot oraz długość wektora pędu, odpowiadającą jego wartości.
Wskazówka: Uwzględnij geometryczną relację między wektorem siły a wektorem zmiany pędu, wynikającą z II zasady dynamiki.

3 pkt

Informacja do zadania:

Proton o pędzie początkowym i prędkości początkowej o wartości wpada w punkcie w obszar jednorodnego pola elektrycznego o natężeniu . Proton przelatuje przez to pole w czasie i wypada z niego w punkcie . Proton ma ładunek dodatni.

Sytuację ilustruje diagram poniżej. Długość boku kratki na diagramie odpowiada umownej jednostce pędu (ujp). Na diagramie oznaczono linie pola .

Przyjmij następujące oznaczenia i założenia:

• pęd protonu w punkcie oznaczymy jako , a w punkcie – jako
• zmianę pędu od do oznaczymy jako przy czym
• pole elektryczne od do jest jednorodne.
Diagram pędu

Wartości wektorów pędu i zmiany pędu wiąże zależność:

Oblicz – wartość natężenia pola elektrycznego, w którym porusza się proton. Zapisz obliczenia.

2 pkt

Informacja do zadania:

Pryzmat wykonany z pewnego rodzaju szkła jest umieszczony w powietrzu. Przekrojem pryzmatu jest trójkąt prostokątny równoramienny .

Kąt graniczny dla szkła pryzmatu określony względem powietrza jest równy

Przyjmij, że prędkość światła w powietrzu jest równa prędkości światła w próżni.

Oblicz – współczynnik załamania światła dla szkła pryzmatu . Zapisz obliczenia.

Uwaga! W obliczeniach wykorzystaj odpowiednią wartość spośród podanych poniżej:

Załaduj więcej

Wyświetlono 20 z 1111 zadań

Pogotowie Matura Fizyka Twoja przepustka na studia techniczne
Polityka prywatności

© 2026 Pogotowie Matura Fizyka. Wszelkie prawa zastrzeżone.