Baza Zadań Maturalnych z Fizyki

Sortuj według:

Znaleziono 1111 zadań

📊 56%
2 pkt
Mechanika bryły sztywnej

Informacja do zadania:

Wzdłuż osi jednorodnego walca o masie i promieniu przechodzi cienki pręt, wokół którego walec może się obracać. Do tego pręta przymocowano cienką nierozciągliwą linkę, którą przewieszono przez bloczek. Na końcu linki zawieszono ciężarek o masie (równej masie walca). Początkowo walec był unieruchomiony i spoczywał na stole. W pewnej chwili walec – ciągnięty przez linkę – rozpoczął ruch i toczył się dalej bez poślizgu po poziomej powierzchni stołu. Opisaną sytuację ilustrują rysunki 1. i 2.Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:

  • moment bezwładności walca względem jego osi symetrii jest równy
  • pomijamy masę linki, masę bloczka oraz masę pręta na osi symetrii walca
  • zakładamy, że ruch walca i ciężarka odbywa się w układzie inercjalnym
  • siła tarcia statycznego między walcem a powierzchnią stołu nie osiągnęła wartości maksymalnej
  • pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu układu.
Rysunek 1 Rysunek 2

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Gdy walec toczy się bez poślizgu, to w czasie jednego obrotu przebywa drogę o długości . P F
2. Energia kinetyczna ruchu postępowego walca jest większa od energii kinetycznej ruchu obrotowego walca względem jego osi. P F
3. Energia potencjalna opadającego ciężarka zamienia się w całości na energię kinetyczną ruchu postępowego walca i ruchu obrotowego walca. P F

📊 16%
4 pkt
Mechanika bryły sztywnej

Informacja do zadania:

Wzdłuż osi jednorodnego walca o masie i promieniu przechodzi cienki pręt, wokół którego walec może się obracać. Do tego pręta przymocowano cienką nierozciągliwą linkę, którą przewieszono przez bloczek. Na końcu linki zawieszono ciężarek o masie (równej masie walca). Początkowo walec był unieruchomiony i spoczywał na stole. W pewnej chwili walec – ciągnięty przez linkę – rozpoczął ruch i toczył się dalej bez poślizgu po poziomej powierzchni stołu. Opisaną sytuację ilustrują rysunki 1. i 2.Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:

  • moment bezwładności walca względem jego osi symetrii jest równy
  • pomijamy masę linki, masę bloczka oraz masę pręta na osi symetrii walca
  • zakładamy, że ruch walca i ciężarka odbywa się w układzie inercjalnym
  • siła tarcia statycznego między walcem a powierzchnią stołu nie osiągnęła wartości maksymalnej
  • pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu układu.
Rysunek 1 Rysunek 2

Wyprowadź wzór pozwalający wyznaczyć wartość przyśpieszenia ciężarka w zależności tylko od wartości przyśpieszenia ziemskiego. Zapisz odpowiednie równania i przekształcenia oraz podaj (w ramce na dole strony) postać tego wzoru.

Wskazówka: Skorzystaj z zasady zachowania energii mechanicznej układu lub skorzystaj z drugiej zasady dynamiki dla ruchu postępowego walca, dla ruchu obrotowego walca i dla ruchu postępowego ciężarka.

📊 52%
1 pkt

Informacja do zadania:

Sonda kosmiczna oddala się od Ziemi z prędkością wzdłuż prostej przechodzącej przez środek Ziemi. Ta sonda emituje w stronę Ziemi falę elektromagnetyczną o częstotliwości dokładnie (podana częstotliwość jest określona w układzie odniesienia związanym z sondą, czyli jest częstotliwością źródła fali). Sytuację ilustruje rysunek poglądowy poniżej (odległości na rysunku są umowne).RysunekOdbierana na Ziemi fala ma częstotliwość różniącą się od częstotliwości źródła fali o . Wartość prędkości światła w próżni oznaczamy jako .

Przyjmij, że oraz .

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.

Fala elektromagnetyczna wysyłana przez sondę porusza się względem Ziemi z prędkością równą

A. , ponieważ 1. prędkość fali elektromagnetycznej jest niezależna od ruchu źródła tej fali.
B. , 2. źródło oddalające się od Ziemi unosi ze sobą falę elektromagnetyczną i zmniejsza jej prędkość.
C. , 3. prędkość fali elektromagnetycznej jest zawsze powiększona o prędkość źródła tej fali.
1 pkt

Informacja do zadania:

Sonda kosmiczna oddala się od Ziemi z prędkością wzdłuż prostej przechodzącej przez środek Ziemi. Ta sonda emituje w stronę Ziemi falę elektromagnetyczną o częstotliwości dokładnie (podana częstotliwość jest określona w układzie odniesienia związanym z sondą, czyli jest częstotliwością źródła fali). Sytuację ilustruje rysunek poglądowy poniżej (odległości na rysunku są umowne).RysunekOdbierana na Ziemi fala ma częstotliwość różniącą się od częstotliwości źródła fali o . Wartość prędkości światła w próżni oznaczamy jako .

Przyjmij, że oraz .

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zarejestrowana na Ziemi częstotliwość fali elektromagnetycznej wyemitowanej przez sondę jest równa

A.

B.

C.

D.

1 pkt

Informacja do zadania:

Sonda kosmiczna oddala się od Ziemi z prędkością wzdłuż prostej przechodzącej przez środek Ziemi. Ta sonda emituje w stronę Ziemi falę elektromagnetyczną o częstotliwości dokładnie (podana częstotliwość jest określona w układzie odniesienia związanym z sondą, czyli jest częstotliwością źródła fali). Sytuację ilustruje rysunek poglądowy poniżej (odległości na rysunku są umowne).RysunekOdbierana na Ziemi fala ma częstotliwość różniącą się od częstotliwości źródła fali o . Wartość prędkości światła w próżni oznaczamy jako .

Przyjmij, że oraz .

Zarejestrowaną na Ziemi długość fali elektromagnetycznej wyemitowanej przez sondę oznaczymy jako , a długość tej fali elektromagnetycznej w układzie odniesienia sondy oznaczymy jako .

Oceń prawdziwość poniższych relacji. Zaznacz P, jeśli relacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1. P F
2. P F
2 pkt

Informacja do zadania:

Sonda kosmiczna oddala się od Ziemi z prędkością wzdłuż prostej przechodzącej przez środek Ziemi. Ta sonda emituje w stronę Ziemi falę elektromagnetyczną o częstotliwości dokładnie (podana częstotliwość jest określona w układzie odniesienia związanym z sondą, czyli jest częstotliwością źródła fali). Sytuację ilustruje rysunek poglądowy poniżej (odległości na rysunku są umowne).RysunekOdbierana na Ziemi fala ma częstotliwość różniącą się od częstotliwości źródła fali o . Wartość prędkości światła w próżni oznaczamy jako .

Przyjmij, że oraz .

Oblicz – wartość prędkości sondy względem Ziemi. Zapisz obliczenia.

1 pkt

Informacja do zadania:

Sagittarius A (Sgr A) to bardzo masywny obiekt znajdujący się w centrum naszej galaktyki. Gwiazda znana jako S2 obiega obiekt Sgr A po wydłużonej orbicie eliptycznej. Parametry tego ruchu orbitalnego są następujące:

  • okres obiegu S2 dookoła Sgr A wynosi
  • najmniejsza odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa
  • największa odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa .
Przyjmij, że Sgr A się nie porusza, oraz pomiń wpływ innych ciał na ruch S2.

Opisaną sytuację przedstawiono na rysunku 1. Ponadto oznaczono wektor prędkości środka S2 w przedstawionym położeniu na orbicie.Rysunek 1

Na rysunku 2. narysuj wektor przyśpieszenia środka gwiazdy S2 w oznaczonym położeniu na orbicie. Zachowaj odpowiedni kierunek i zwrot tego wektora (długość może być dowolna).
Rysunek 2

1 pkt

Informacja do zadania:

Sagittarius A (Sgr A) to bardzo masywny obiekt znajdujący się w centrum naszej galaktyki. Gwiazda znana jako S2 obiega obiekt Sgr A po wydłużonej orbicie eliptycznej. Parametry tego ruchu orbitalnego są następujące:

  • okres obiegu S2 dookoła Sgr A wynosi
  • najmniejsza odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa
  • największa odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa .
Przyjmij, że Sgr A się nie porusza, oraz pomiń wpływ innych ciał na ruch S2.

Opisaną sytuację przedstawiono na rysunku 1. Ponadto oznaczono wektor prędkości środka S2 w przedstawionym położeniu na orbicie.Rysunek 1

Wartość prędkości środka S2 w punkcie orbity (rysunek 1.) oznaczymy jako , a wartość prędkości środka S2 w punkcie orbity oznaczymy jako . Prędkość środka S2 w punkcie lub w punkcie jest prostopadła do promienia wodzącego (odcinka łączącego środki S2 i Sgr A).

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Iloraz jest równy (w zaokrągleniu do trzech cyfr znaczących)

A.

B.

C.

D.

2 pkt
AstronomiaGrawitacja

Informacja dodatkowa:

Załóżmy, że ciało krąży po orbicie wokół centrum grawitacyjnego o masie , a ciało krąży po orbicie wokół centrum grawitacyjnego o masie . Zakładamy, że na każde z tych ciał działa jedynie siła pochodząca od centrum grawitacyjnego, dookoła którego dane ciało krąży. Stosunek mas i można obliczyć ze wzoru:gdzie: i są okresami obiegu ciał po orbitach – odpowiednio – i , natomiast i zależą od rodzaju orbity:

  • gdy orbity i są kołowe, to i są odpowiednio promieniami tych orbit
  • gdy orbita jest eliptyczna, a orbita jest kołowa, to jest długością półosi wielkiej orbity , natomiast jest promieniem orbity .

Informacja do zadania:

Sagittarius A (Sgr A) to bardzo masywny obiekt znajdujący się w centrum naszej galaktyki. Gwiazda znana jako S2 obiega obiekt Sgr A po wydłużonej orbicie eliptycznej. Parametry tego ruchu orbitalnego są następujące:

  • okres obiegu S2 dookoła Sgr A wynosi
  • najmniejsza odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa
  • największa odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa .
Przyjmij, że Sgr A się nie porusza, oraz pomiń wpływ innych ciał na ruch S2.

Opisaną sytuację przedstawiono na rysunku 1. Ponadto oznaczono wektor prędkości środka S2 w przedstawionym położeniu na orbicie.Rysunek 1

Masę obiektu Sgr A oznaczymy jako , a masę Słońca oznaczymy jako .

Przyjmij, że Ziemia porusza się dookoła Słońca po orbicie kołowej o promieniu z okresem obiegu . Długość półosi wielkiej orbity gwiazdy S2, poruszającej się wokół obiektu Sgr A, zgodnie z oznaczeniami na rysunku 1., jest równa .

Oblicz iloraz . Zapisz obliczenia. Wynik podaj zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących.

3 pkt
AstronomiaGrawitacja

Informacja dodatkowa:

Załóżmy, że ciało krąży po orbicie wokół centrum grawitacyjnego o masie , a ciało krąży po orbicie wokół centrum grawitacyjnego o masie . Zakładamy, że na każde z tych ciał działa jedynie siła pochodząca od centrum grawitacyjnego, dookoła którego dane ciało krąży. Stosunek mas i można obliczyć ze wzoru:gdzie: i są okresami obiegu ciał po orbitach – odpowiednio – i , natomiast i zależą od rodzaju orbity:

  • gdy orbity i są kołowe, to i są odpowiednio promieniami tych orbit
  • gdy orbita jest eliptyczna, a orbita jest kołowa, to jest długością półosi wielkiej orbity , natomiast jest promieniem orbity .

Informacja do zadania:

Sagittarius A (Sgr A) to bardzo masywny obiekt znajdujący się w centrum naszej galaktyki. Gwiazda znana jako S2 obiega obiekt Sgr A po wydłużonej orbicie eliptycznej. Parametry tego ruchu orbitalnego są następujące:

  • okres obiegu S2 dookoła Sgr A wynosi
  • najmniejsza odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa
  • największa odległość środka S2 od centrum Sgr A jest równa .
Przyjmij, że Sgr A się nie porusza, oraz pomiń wpływ innych ciał na ruch S2.

Opisaną sytuację przedstawiono na rysunku 1. Ponadto oznaczono wektor prędkości środka S2 w przedstawionym położeniu na orbicie.Rysunek 1

Wyprowadź wzór podany w informacji do zadań 5.3.–5.4. w przypadku, gdy orbity i są kołowe.

1 pkt

Informacja do zadania:

W cylindrze szczelnie zamkniętym ruchomym tłokiem znajduje się jednoatomowego gazu doskonałego. Ten gaz poddano kolejno dwóm przemianom.

  • W pierwszej przemianie gaz ogrzewano, utrzymując stałą objętość, i dostarczono do tego gazu ciepła.
  • W drugiej przemianie gaz ogrzewano, utrzymując stałe ciśnienie, i dostarczono do tego gazu ciepła, czyli tę samą ilość ciepła, ile dostarczono w pierwszej przemianie.
Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi , gdzie jest stałą gazową.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. W pierwszej przemianie wartość siły parcia gazu na tłok jest wprost proporcjonalna do temperatury bezwzględnej tego gazu. P F
2. W drugiej przemianie objętość gazu w cylindrze jest wprost proporcjonalna do średniej energii kinetycznej cząsteczek tego gazu. P F
1 pkt

Informacja do zadania:

W cylindrze szczelnie zamkniętym ruchomym tłokiem znajduje się jednoatomowego gazu doskonałego. Ten gaz poddano kolejno dwóm przemianom.

  • W pierwszej przemianie gaz ogrzewano, utrzymując stałą objętość, i dostarczono do tego gazu ciepła.
  • W drugiej przemianie gaz ogrzewano, utrzymując stałe ciśnienie, i dostarczono do tego gazu ciepła, czyli tę samą ilość ciepła, ile dostarczono w pierwszej przemianie.
Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi , gdzie jest stałą gazową.

Przyrost temperatury gazu w pierwszej przemianie oznaczymy jako , a w drugiej przemianie – jako .

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.

Przyrosty temperatury gazu w opisanych przemianach spełniają relację

A. , ponieważ przyrost energii wewnętrznej gazu jest 1. taki sam w obu przemianach.
B. , 2. większy w pierwszej przemianie.
C. , 3. większy w drugiej przemianie.

3 pkt
TermodynamikaPraca, moc, energia mechaniczna

Informacja do zadania:

W cylindrze szczelnie zamkniętym ruchomym tłokiem znajduje się jednoatomowego gazu doskonałego. Ten gaz poddano kolejno dwóm przemianom.

  • W pierwszej przemianie gaz ogrzewano, utrzymując stałą objętość, i dostarczono do tego gazu ciepła.
  • W drugiej przemianie gaz ogrzewano, utrzymując stałe ciśnienie, i dostarczono do tego gazu ciepła, czyli tę samą ilość ciepła, ile dostarczono w pierwszej przemianie.
Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi , gdzie jest stałą gazową.

Oblicz pracę, którą wykonała siła parcia gazu na tłok w drugiej przemianie. Zapisz obliczenia.

2 pkt

Informacja do zadania:

Proton poruszał się w próżni, w polu magnetycznym po torze, który składał się z półokręgów , , , , (zobacz rysunek). Na każdym z tych półokręgów wektor indukcji magnetycznej był prostopadły do płaszczyzny ruchu protonu i miał stałą wartość, ale dla różnych półokręgów wartości te były różne i wynosiły – odpowiednio – .

W chwili początkowej proton znajdował się w punkcie i miał prędkość (prostopadłą do wektora indukcji magnetycznej). Dalej proton poruszał się po opisanym torze i po pewnym czasie uderzył w tarczę znajdującą się w punkcie . Wartość wektora indukcji magnetycznej na półokręgu wynosiła . Długości odcinków na poniższym rysunku spełniają równości:RysunekW zadaniach 7.1.–7.3. pomijamy siłę grawitacji działającą na proton.

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Wektor indukcji pola magnetycznego wzdłuż całego toru ruchu protonu ma zwrot przed płaszczyznę rysunku (tzn. w stronę patrzącego). P F
2. Wartość siły magnetycznej Lorentza działającej na proton jest stała na całej długości toru od punktu do punktu . P F
3. Czas ruchu protonu po każdym z półokręgów jest taki sam. P F

📊 28%
2 pkt

Informacja do zadania:

Proton poruszał się w próżni, w polu magnetycznym po torze, który składał się z półokręgów , , , , (zobacz rysunek). Na każdym z tych półokręgów wektor indukcji magnetycznej był prostopadły do płaszczyzny ruchu protonu i miał stałą wartość, ale dla różnych półokręgów wartości te były różne i wynosiły – odpowiednio – .

W chwili początkowej proton znajdował się w punkcie i miał prędkość (prostopadłą do wektora indukcji magnetycznej). Dalej proton poruszał się po opisanym torze i po pewnym czasie uderzył w tarczę znajdującą się w punkcie . Wartość wektora indukcji magnetycznej na półokręgu wynosiła . Długości odcinków na poniższym rysunku spełniają równości:RysunekW zadaniach 7.1.–7.3. pomijamy siłę grawitacji działającą na proton.

Wykaż, że wartość prędkości protonu w ruchu po każdym z półokręgów jest stała. Powołaj się na:

  • odpowiednie własności siły działającej na proton oraz
  • zasady dynamiki albo odpowiednie twierdzenie o energii kinetycznej.

3 pkt

Informacja do zadania:

Proton poruszał się w próżni, w polu magnetycznym po torze, który składał się z półokręgów , , , , (zobacz rysunek). Na każdym z tych półokręgów wektor indukcji magnetycznej był prostopadły do płaszczyzny ruchu protonu i miał stałą wartość, ale dla różnych półokręgów wartości te były różne i wynosiły – odpowiednio – .

W chwili początkowej proton znajdował się w punkcie i miał prędkość (prostopadłą do wektora indukcji magnetycznej). Dalej proton poruszał się po opisanym torze i po pewnym czasie uderzył w tarczę znajdującą się w punkcie . Wartość wektora indukcji magnetycznej na półokręgu wynosiła . Długości odcinków na poniższym rysunku spełniają równości:RysunekW zadaniach 7.1.–7.3. pomijamy siłę grawitacji działającą na proton.

Oblicz wartość wektora indukcji pola magnetycznego działającego na proton, gdy poruszał się on po półokręgu . Zapisz obliczenia.

Wskazówka: Wartość prędkości protonu poruszającego się po torze była stała.

2 pkt
TermodynamikaPrąd elektryczny

Informacja do zadania:

Do produkcji włókien tradycyjnych żarówek wykorzystywano bardzo cienkie druty wolframowe. Gdy przez włókno wolframowe pewnej żarówki płynął prąd o niewielkim natężeniu, to włókno utrzymywało temperaturę , a jego opór wynosił . Po podłączeniu tej żarówki do sieci o napięciu pobierała ona moc (znamionową) . Wówczas włókno rozgrzewało się do wysokiej temperatury, a jego opór był wielokrotnie większy od .

Na poniższym wykresie linią ciągłą przedstawiono zależność od temperatury , gdzie oznacza opór włókna wolframowego o temperaturze . W zakresie temperatur od do ta zależność ma w przybliżeniu charakter liniowy (tzn. jej wykres pokrywa się częściowo z linią prostą narysowaną przerywaną kreską).Wykres

Oblicz – wartość temperaturowego współczynnika oporu wolframu – dla przedziału temperatur . Zapisz obliczenia.

Wskazówka: Skorzystaj z Wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki.

3 pkt

Informacja do zadania:

Do produkcji włókien tradycyjnych żarówek wykorzystywano bardzo cienkie druty wolframowe. Gdy przez włókno wolframowe pewnej żarówki płynął prąd o niewielkim natężeniu, to włókno utrzymywało temperaturę , a jego opór wynosił . Po podłączeniu tej żarówki do sieci o napięciu pobierała ona moc (znamionową) . Wówczas włókno rozgrzewało się do wysokiej temperatury, a jego opór był wielokrotnie większy od .

Na poniższym wykresie linią ciągłą przedstawiono zależność od temperatury , gdzie oznacza opór włókna wolframowego o temperaturze . W zakresie temperatur od do ta zależność ma w przybliżeniu charakter liniowy (tzn. jej wykres pokrywa się częściowo z linią prostą narysowaną przerywaną kreską).Wykres

Wyznacz temperaturę włókna wolframowego żarówki (opisanej w zadaniu 8.) o mocy znamionowej , zasilanej napięciem . Zapisz obliczenia.

2 pkt

Informacja do zadania:

Do produkcji włókien tradycyjnych żarówek wykorzystywano bardzo cienkie druty wolframowe. Gdy przez włókno wolframowe pewnej żarówki płynął prąd o niewielkim natężeniu, to włókno utrzymywało temperaturę , a jego opór wynosił . Po podłączeniu tej żarówki do sieci o napięciu pobierała ona moc (znamionową) . Wówczas włókno rozgrzewało się do wysokiej temperatury, a jego opór był wielokrotnie większy od .

Na poniższym wykresie linią ciągłą przedstawiono zależność od temperatury , gdzie oznacza opór włókna wolframowego o temperaturze . W zakresie temperatur od do ta zależność ma w przybliżeniu charakter liniowy (tzn. jej wykres pokrywa się częściowo z linią prostą narysowaną przerywaną kreską).Wykres

Średnica drutu wolframowego, z którego wykonano włókno żarówki, jest równa . Opór właściwy wolframu w temperaturze jest równy .

Oblicz długość drutu wolframowego, z którego wykonano włókno tej żarówki.Zapisz obliczenia.

3 pkt

Informacja do zadania:

Promień światła monochromatycznego biegnie w powietrzu i pada na brzeg szklanego krążka w punkcie . Kąt padania w punkcie jest równy , a kąt załamania tego promienia jest równy . Część promienia, która wniknęła do szkła w punkcie , pada dalej na brzeg krążka w punkcie . Na rysunku 1. (poniżej) oraz na rysunku 2.(zadanie 9.2) przedstawiono bieg promienia tylko do punktu , przy czym pominięto część promienia odbitą w punkcie .

Kreskami przerywanymi oznaczono odcinki pomocnicze. Punkt jest środkiem krążka.
Rysunek 1

Część promienia , która pada na brzeg krążka od strony szkła w punkcie , odbija się z powrotem do szkła, a część tego promienia załamuje się i biegnie dalej w powietrzu.

Kąty: padania, załamania i odbicia promienia w punkcie , oznaczymy – odpowiednio – jako: .

Narysuj na rysunku 1. dalszy bieg promienia załamanego i odbitego w punkcie .

Oznacz łukami i podpisz w odpowiednich miejscach kąty:

, a następnie określ relacje między miarami odpowiednich kątów – wpisz w każde wykropkowane miejsce odpowiedni znak wybrany spośród: >, =, <.

Załaduj więcej

Wyświetlono 20 z 1111 zadań

Pogotowie Matura Fizyka Twoja przepustka na studia techniczne
Polityka prywatności

© 2026 Pogotowie Matura Fizyka. Wszelkie prawa zastrzeżone.