Na poniższym wykresie przedstawiono zależność ciśnienia p od objętości V w cyklu rzemian termodynamicznych A→B→C→D→A ustalonej masy gazu doskonałego. Ciepło molowe tego gazu przy stałej objętości wynosi CV=23R, gdzie R jest stałą gazową.
Ciśnienie oznaczone na wykresie jako px spełnia warunek px>p1.
Wyprowadź poniższy wzór na sprawność η silnika o cyklu opisanym w zadaniu 6.: η=8px−3p12px−2p1
Świecącą strzałkę OP ustawiano w różnych położeniach na osi optycznej cienkiej soczewki skupiającej S. Punkt O leży na osi optycznej soczewki, a strzałka OP jest prostopadła do tej osi.
Przy pewnych ustawieniach strzałki OP obserwowano jej ostry obraz wytwarzany przez soczewkę S. W zależności od odległości strzałki od soczewki jej obraz był albo rzeczywisty, albo pozorny. Ośrodkiem otaczającym soczewkę S było powietrze.
Zauważono, że gdy strzałka OP znajdowała się w odległości x1=8 cm od soczewki albo x2=12 cm od soczewki, to obserwowane obrazy strzałki miały tę samą wysokość.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
Obraz pozorny obserwowano, gdy strzałka była ustawiona w odległości x1 = 8 cm od soczewki.
P
F
2.
Rzeczywisty obraz strzałki był obrazem odwróconym.
Świecącą strzałkę OP ustawiano w różnych położeniach na osi optycznej cienkiej soczewki skupiającej S. Punkt O leży na osi optycznej soczewki, a strzałka OP jest prostopadła do tej osi.
Przy pewnych ustawieniach strzałki OP obserwowano jej ostry obraz wytwarzany przez soczewkę S. W zależności od odległości strzałki od soczewki jej obraz był albo rzeczywisty, albo pozorny. Ośrodkiem otaczającym soczewkę S było powietrze.
Zauważono, że gdy strzałka OP znajdowała się w odległości x1=8 cm od soczewki albo x2=12 cm od soczewki, to obserwowane obrazy strzałki miały tę samą wysokość.
Świecącą strzałkę OP ustawiano w różnych położeniach na osi optycznej cienkiej soczewki skupiającej S. Punkt O leży na osi optycznej soczewki, a strzałka OP jest prostopadła do tej osi.
Przy pewnych ustawieniach strzałki OP obserwowano jej ostry obraz wytwarzany przez soczewkę S. W zależności od odległości strzałki od soczewki jej obraz był albo rzeczywisty, albo pozorny. Ośrodkiem otaczającym soczewkę S było powietrze.
Zauważono, że gdy strzałka OP znajdowała się w odległości x1=8 cm od soczewki albo x2=12 cm od soczewki, to obserwowane obrazy strzałki miały tę samą wysokość.
Rozważamy pewien obraz pozornyO′P′ strzałki OP. Na rysunku poniżej zaznaczono soczewkę S, oś optyczną tej soczewki, jej dwa ogniska F1, F2 oraz linię l na wysokości punktu P i linię l′ na wysokości punktu P′. Na powyższym rysunku wyznacz konstrukcyjnie położenie strzałki OP oraz położenie jej obrazu O′P′. Narysuj i podpisz strzałkę OP oraz jej obraz O′P′.
Na poziomej płycie umieszczono w pewnej odległości od siebie dwie jednakowe małe kulki K1 i K2. Każda z kulek miała masę m=5,0 g. Jedną z kulek naładowano ładunkiem elektrycznym dodatnim, a drugą kulkę – ładunkiem elektrycznym ujemnym.
Początkowo obie kulki były unieruchomione. W chwili t0=0 kulkę K1 zwolniono z mocującego ją uchwytu i zaczęła się ona zbliżać do nieruchomej kulki K2. Przyjmij, że siła wypadkowa działająca na K1 jest równa sile oddziaływania elektrycznego z kulką K2 (co oznacza m.in. pominięcie siły tarcia oraz oddziaływania elektrycznego z płytą).
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.
Od chwili t0 wartość przyśpieszenia kulki K1
A. się zwiększa,
ponieważ wartość siły wypadkowej działającej na tę kulkę
Na poziomej płycie umieszczono w pewnej odległości od siebie dwie jednakowe małe kulki K1 i K2. Każda z kulek miała masę m=5,0 g. Jedną z kulek naładowano ładunkiem elektrycznym dodatnim, a drugą kulkę – ładunkiem elektrycznym ujemnym.
Początkowo obie kulki były unieruchomione. W chwili t0=0 kulkę K1 zwolniono z mocującego ją uchwytu i zaczęła się ona zbliżać do nieruchomej kulki K2. Przyjmij, że siła wypadkowa działająca na K1 jest równa sile oddziaływania elektrycznego z kulką K2 (co oznacza m.in. pominięcie siły tarcia oraz oddziaływania elektrycznego z płytą).
W chwili to = 0 kulka K1 spoczywała i znajdowała się w punkcie A. Odległość K1 od K2 w chwili to była równa rA=0,10 m (zobacz rysunek 1.).
W pewnej chwili tB podczas ruchu, kulka K1 znalazła się w punkcie B. Odległość K1 od K2 w chwili tB była równa rB=0,05 m. (zobacz rysunek 2.). Na wykresie przedstawiono zależność wartości siły wypadkowej działającej na kulkę K1 od odległości do K2 – podczas ruchu kulki od punktu A do punktu B. Oblicz wartość prędkości kulki w punkcie B. Zapisz obliczenia. Wskazówka: Wykorzystaj graficzną metodę wyznaczania pracy, gdy dany jest wykres zależności siły od położenia, albo wykorzystaj zasadę zachowania energii w polu elektrycznym.
Uczniowie wykonali doświadczenie, w którym wyznaczali siłę elektromotoryczną E baterii oraz jej opór wewnętrzny rw. W tym celu do obwodu zasilanego tą baterią podłączali kolejno pięć oporników o różnych oporach elektrycznych: R1,R2,R3,R4,R5 (zobacz rysunek 1.). Za każdym razem, gdy podłączony był jeden z tych oporników, uczniowie mierzyli natężenie I prądu płynącego przez i-ty opornik (i∈{1,2,3,4,5}) oraz napięcie U na tym oporniku. Przyjmij, że opór amperomierza jest równy zero, opór woltomierza jest nieskończenie duży, a opór rw jest stały. Niepewność pomiaru napięcia przyjęto równą ΔU=±0,3V, natomiast pomiar natężenia prądu uznano jako dokładny. Uzyskane wyniki uczniowie zapisali w tabeli. Tabela
Nr pomiaru (i)
1
2
3
4
5
U,V
8,8
7,6
7,3
6,3
5,9
I,A
1,5
4,0
6,0
8,5
10,5
∣ΔU∣,V
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
W układzie współrzędnych (I, U) zaznacz punkty pomiarowe i niepewności pomiaru napięcia ΔU oraz narysuj prostą najlepiej dopasowaną do punktów pomiarowych.
Uczniowie wykonali doświadczenie, w którym wyznaczali siłę elektromotoryczną E baterii oraz jej opór wewnętrzny rw. W tym celu do obwodu zasilanego tą baterią podłączali kolejno pięć oporników o różnych oporach elektrycznych: R1,R2,R3,R4,R5 (zobacz rysunek 1.). Za każdym razem, gdy podłączony był jeden z tych oporników, uczniowie mierzyli natężenie I prądu płynącego przez i-ty opornik (i∈{1,2,3,4,5}) oraz napięcie U na tym oporniku. Przyjmij, że opór amperomierza jest równy zero, opór woltomierza jest nieskończenie duży, a opór rw jest stały. Niepewność pomiaru napięcia przyjęto równą ΔU=±0,3V, natomiast pomiar natężenia prądu uznano jako dokładny. Uzyskane wyniki uczniowie zapisali w tabeli. Tabela
Nr pomiaru (i)
1
2
3
4
5
U,V
8,8
7,6
7,3
6,3
5,9
I,A
1,5
4,0
6,0
8,5
10,5
∣ΔU∣,V
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
Uczeń X na podstawie danych z tabeli narysował wykres zależności U(I). Ten wykres zawierał punkty P1 i P2 o współrzędnych odpowiednio: I1=5,0A;U1=7,5VorazI2=10,0A;U2=6,0V
Oblicz – na podstawie współrzędnych punktów P1 i P2 z wykresu ucznia X – siłę elektromotoryczną ε baterii oraz jej opór wewnętrzny rw. Zapisz obliczenia.
Izotop węgla 14C ulega rozpadowi promieniotwórczemu w wyniku przemiany β−. Czas połowicznego rozpadu izotopu węgla 14C wynosi T=5730 lat.
Podczas rozpadu jądra 14C powstają: cząstka β−, jądro pewnego pierwiastka, który ozznaczymy jako X, oraz tzw. antyneutrino elektronowe y~. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.
Poniżej przedstawiono schemat rozpadu β− jądra węgla 14C. W schemacie rozpadu pominięto cząstkę antyneutrino.
614C→……X+β−
gdzie X oznacza jądro pierwiastka .........
Uzupełnij powyższy schemat tak, aby powstało równanie rozpadu β−. Wpisz w wykropkowane miejsca w schemacie właściwe liczby: atomową i masową, a pod schematem – symbol (lub nazwę) pierwiastka, którego jądro powstaje w tej reakcji.
Izotop węgla 14C ulega rozpadowi promieniotwórczemu w wyniku przemiany β−. Czas połowicznego rozpadu izotopu węgla 14C wynosi T=5730 lat.
Podczas rozpadu jądra 14C powstają: cząstka β−, jądro pewnego pierwiastka, który ozznaczymy jako X, oraz tzw. antyneutrino elektronowe y~. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.
Wiek pewnego przedmiotu oszacowano na 2 865 lat. Aktualną masę izotopu węgla 14C w tym przedmiocie oznaczymy jako mC, a masę izotopu węgla 14C, jaka była w tym przedmiocie 2 865 lat temu, oznaczymy jako m0.
Oblicz iloraz m0mc. Wynik podaj zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących. Zapisz obliczenia.
Wskazówka: aqp=qap gdzie a>0 oraz p,q są liczbami całkowitymi dodatnimi.
Izotop węgla 14C ulega rozpadowi promieniotwórczemu w wyniku przemiany β−. Czas połowicznego rozpadu izotopu węgla 14C wynosi T=5730 lat.
Podczas rozpadu jądra 14C powstają: cząstka β−, jądro pewnego pierwiastka, który ozznaczymy jako X, oraz tzw. antyneutrino elektronowe y~. Antyneutrino ma zerowy ładunek elektryczny, a jego masę możemy pominąć.
Masy jąder i cząstek uczestniczących w opisanym rozpadzie ẞ¯, wyrażone w jednostkach atomowych, mają następujące wartości: mC=13,99995 u – masa jądra węgla 14C mX=13,99923 u – masa powstałego jądra mβ=0,00055 u – masa cząstki β− mν~=0,00000 u – masę antyneutrina pomijamy.
Przyjmij, że jądro węgla 14C przed rozpadem ẞ¯ spoczywało, oraz wykorzystaj związek: 1 u ⋅c2≈931,5 MeV – c to wartość prędkości światła w próżni.
Oblicz łączną energię kinetyczną produktów rozpadu ẞ¯ jądra węgla 14C. Wynik podaj w MeV. Zapisz obliczenia.
W chwili t0=0 s początkowo nieruchoma, sztywna platforma w kształcie koła o środku S rozpoczyna obrót dookoła osi prostopadłej do platformy i przechodzącej przez S. Do chwili t1=8 s platforma obraca się ze stałym przyśpieszeniem kątowym ϵ i wykonuje w tym czasie dokładnie jeden obrót. W chwili t1 platforma uzyskała prędkość kątową ω. Od chwili t1 platforma obraca się ze stałą prędkością kątową ω. Promień platformy wynosi R=4 m.
Rysunki 1. i 2. przedstawiają platformę w czasie, gdy jej ruch obrotowy jest jednostajnie przyśpieszony. Na rysunku 1. narysowano wektor v prędkości punktu P, leżącego na brzegu platformy.
Na rysunku 2. narysuj składową styczną as oraz składową dośrodkową ar wektora przyśpieszenia a punktu P. Następnie wyznacz graficznie i narysuj wektor a. Podpisz wszystkie narysowane wektory.
Uwaga! Długości składowej stycznej as oraz składowej dośrodkowej ar wektora przyśpieszenia a mogą być na rysunku umowne.
W chwili t0=0 s początkowo nieruchoma, sztywna platforma w kształcie koła o środku S rozpoczyna obrót dookoła osi prostopadłej do platformy i przechodzącej przez S. Do chwili t1=8 s platforma obraca się ze stałym przyśpieszeniem kątowym ϵ i wykonuje w tym czasie dokładnie jeden obrót. W chwili t1 platforma uzyskała prędkość kątową ω. Od chwili t1 platforma obraca się ze stałą prędkością kątową ω. Promień platformy wynosi R=4 m.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W chwili czasu t=5s
1.
wszystkie punkty platformy różne od punktu S mają takie samo przyśpieszenie kątowe.
P
F
2.
największą wartość prędkości liniowej mają punkty leżące na brzegu platformy.
P
F
3.
wszystkie punkty platformy mają tę samą wartość przyśpieszenia dośrodkowego.
W chwili t0=0 s początkowo nieruchoma, sztywna platforma w kształcie koła o środku S rozpoczyna obrót dookoła osi prostopadłej do platformy i przechodzącej przez S. Do chwili t1=8 s platforma obraca się ze stałym przyśpieszeniem kątowym ϵ i wykonuje w tym czasie dokładnie jeden obrót. W chwili t1 platforma uzyskała prędkość kątową ω. Od chwili t1 platforma obraca się ze stałą prędkością kątową ω. Promień platformy wynosi R=4 m.
Oblicz, ile obrotów wykona platforma w czasie Δt=60 s, liczonym od chwili t0=0 s. Zapisz obliczenia.
Ciała C1 i C2 mają różne masy i są bryłami w kształcie prostopadłościanów o takich samych wymiarach. Po włożeniu tych ciał do naczynia z wodą zaobserwowano, że:
• ciało C1 pozostaje nieruchomo, przy czym 43 objętości tego ciała jest zanurzone w wodzie
• ciało C2 pozostaje nieruchomo całkowicie zanurzone w wodzie (i nie dotyka dna).
Przyjmij, że obserwację wykonano w układzie inercjalnym, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym. Opisaną sytuację przedstawiono na poniższym rysunku.
Punkty C1 i C2 na poniższych diagramach 1. i 2. odpowiadają ciałom C1 i C2. Długość boku kratki na każdym diagramie odpowiada umownej jednostce siły.
Na diagramie 1. narysowano siłę wyporu Fw1, działającą na ciało C1.
Na diagramie 1. narysuj i oznacz siłę grawitacji Fg1, działającą na C1.
Na diagramie 2. narysuj i oznacz siły grawitacji Fg2 oraz wyporu Fw2, działające na C2.
Zachowaj odpowiednie kierunki, zwroty oraz dokładne długości wszystkich wektorów, odpowiadające wartościom tych sił.
Ciała C1 i C2 mają różne masy i są bryłami w kształcie prostopadłościanów o takich samych wymiarach. Po włożeniu tych ciał do naczynia z wodą zaobserwowano, że:
• ciało C1 pozostaje nieruchomo, przy czym 43 objętości tego ciała jest zanurzone w wodzie
• ciało C2 pozostaje nieruchomo całkowicie zanurzone w wodzie (i nie dotyka dna).
Przyjmij, że obserwację wykonano w układzie inercjalnym, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym. Opisaną sytuację przedstawiono na poniższym rysunku.
Ciało C1 wyjęto z wody i włożono do naczynia z pewną cieczą X. Zaobserwowano, że ciało C1 pływa tak, że 32 jego objętości jest zanurzone w tej cieczy (zobacz rysunek).
Przyjmij do obliczeń gęstość wody ρw=1cm3g. Gęstość cieczy X oznaczymy jako ρX.
Walec W toczy się po poziomym płaskim podłożu wzdłuż osi x. Walec jest rozpędzany przez cienką linkę nawiniętą na jego powierzchnię boczną, która to linka jest ciągnięta ze stałą poziomą siłą F (zobacz rysunek 1.). Moment bezwładności walca W względem jego osi symetrii przechodzącej przez środek masy S walca jest równy: I0=21mR2 gdzie m jest masą walca, R jest promieniem walca. Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:
• walec toczył się bez poślizgu
• w kierunku poziomym na walec działały tylko stała siła tarcia statycznego T oraz siła F
• siła tarcia T między walcem a podłożem nie osiągnęła wartości maksymalnej
• pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu
• ruch walca rozpatrujemy w inercjalnym układzie odniesienia związanym z podłożem, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym
• pomijamy masę linki.
W pewnej chwili t środek masy S walca W osiągnął prędkość o wartości vS=2,5sm.
Na rysunku 2. oznaczono punkty A i B na powierzchni walca w chwili t (odcinek SA jest pionowy, a odcinek SB jest poziomy).
Wpisz w wykropkowane miejsca poniżej wartości prędkości punktu A i punktu Bwalca względem podłoża. vA = ..................... sm vB = ..................... sm
Walec W toczy się po poziomym płaskim podłożu wzdłuż osi x. Walec jest rozpędzany przez cienką linkę nawiniętą na jego powierzchnię boczną, która to linka jest ciągnięta ze stałą poziomą siłą F (zobacz rysunek 1.). Moment bezwładności walca W względem jego osi symetrii przechodzącej przez środek masy S walca jest równy: I0=21mR2 gdzie m jest masą walca, R jest promieniem walca. Do analizy zagadnienia przyjmij model zjawiska, w którym:
• walec toczył się bez poślizgu
• w kierunku poziomym na walec działały tylko stała siła tarcia statycznego T oraz siła F
• siła tarcia T między walcem a podłożem nie osiągnęła wartości maksymalnej
• pomijamy inne (tzn. oprócz tarcia statycznego) opory ruchu
• ruch walca rozpatrujemy w inercjalnym układzie odniesienia związanym z podłożem, w jednorodnym, ziemskim polu grawitacyjnym
• pomijamy masę linki.
Wyznacz współrzędną Tx siły tarcia T w zależności tylko od wartości F siły F.
Na podstawie otrzymanego wyniku zweryfikuj, czy zwrot siły tarcia T – przyjęty w rozwiązaniu – jest poprawny. Następnie na rysunku 3. narysuj siłę tarcia T przyłożoną w punkcie C walca – uwzględnij jej poprawny kierunek i zwrot.
Wskazówka: Przyjmij, że gdy wektor jest skierowany zgodnie ze zwrotem osi x, to jego współrzędna jest dodatnia, a gdy wektor jest skierowany przeciwnie do zwrotu osi x, to jego współrzędna jest ujemna.
Satelity SA oraz SB poruszają się dookoła Ziemi po orbitach kołowych OA i OB jedynie pod wpływem siły grawitacji. Orbity tych satelitów leżą w jednej płaszczyźnie, a względne rozmiary obu orbit przedstawiono na rysunku poniżej.
Masy obu satelitów są sobie równe: mA=mB=m.
Promienie orbit kołowych OA oraz OB oznaczymy odpowiednio jako rA i rB.
Długość boku pojedynczej kratki odpowiada umownej jednostce odległości.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1.
Iloraz TB/TA okresów obiegu dookoła Ziemi satelity SB i satelity SA jest równy √27.
P
F
2.
Przyśpieszenie satelity SB na orbicie OB, określone w układzie inercjalnym, jest przyśpieszeniem dośrodkowym.
P
F
3.
Prędkość orbitalna satelity SB na orbicie OB zależy od jego masy.
Satelity SA oraz SB poruszają się dookoła Ziemi po orbitach kołowych OA i OB jedynie pod wpływem siły grawitacji. Orbity tych satelitów leżą w jednej płaszczyźnie, a względne rozmiary obu orbit przedstawiono na rysunku poniżej.
Masy obu satelitów są sobie równe: mA=mB=m.
Promienie orbit kołowych OA oraz OB oznaczymy odpowiednio jako rA i rB.
Długość boku pojedynczej kratki odpowiada umownej jednostce odległości.
Wartość siły grawitacji działającej na satelitę SA na orbicie OA oznaczymy jako FA, a wartość siły grawitacji działającej na satelitę SB na orbicie OB oznaczymy jako FB.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Poprawną zależność między FA a FB określa równanie